Bireysel ihtiyaçlara ve günlük yaşama gelişimsel yaklaşım
Otizm Spektrumunda Bireysel Destek
Otizm spektrumundaki ergen ve yetişkinlerin kendilerini, ihtiyaçlarını ve günlük yaşam deneyimlerini daha iyi anlamalarına yönelik danışmanlık sunuyoruz.
Süreci nasıl ele alıyoruz?
Otizm spektrumundaki her bireyin iletişim biçimi, sosyal deneyimleri, ilgi alanları, duyusal özellikleri ve günlük yaşamda ihtiyaç duyduğu destek birbirinden farklıdır. Bu nedenle bireysel destek sürecinde kişiyi belirli bir kalıba göre değerlendirmek yerine, kendi yaşam deneyimi ve öncelikleri üzerinden anlamaya odaklanılır.
Geçmişte Asperger Sendromu olarak adlandırılan profil, güncel sınıflandırma sistemlerinde ayrı bir tanı kategorisi olarak ele alınmamaktadır. Bununla birlikte geçmişte bu tanıyı almış veya kendisini bu tanımla ifade etmeyi sürdüren bireylerin kişisel deneyimlerine ve kullandıkları dile saygı duyulur.
Selin Atasoy Danışmanlık Merkezi’nde bu çalışma; yeni bir tanı koymak veya mevcut bir tanıyı değiştirmek amacıyla değil, kişinin güçlü yönlerini, ihtiyaçlarını ve günlük yaşamda zorlandığı alanları anlamlandırmasına destek olmak amacıyla yürütülür. Sosyal ilişkiler, okul veya iş yaşamı, günlük rutinler, değişimlere uyum, duyusal ihtiyaçlar ve kişinin kendisini ifade etme biçimi danışmanlık sürecinde ele alınabilecek başlıklar arasındadır.
Hangi sorularla başvurabilirsiniz?
- Günlük yaşamda sosyal iletişim ve etkileşimle ilgili tekrarlayan güçlükler yaşanması
- Arkadaşlık, aile, partnerlik, okul veya iş ilişkilerinde sosyal beklentileri anlamlandırmakta zorlanılması
- Rutinlerdeki değişikliklerin veya beklenmedik durumların yoğun zorlanma yaratması
- Duyusal hassasiyetlerin günlük yaşam, okul veya iş düzenini etkilemesi
- Kişinin kendi güçlü yönlerini, ihtiyaçlarını ve sınırlarını daha iyi tanımak istemesi
- Geçmişte Asperger Sendromu veya otizm spektrumuna ilişkin bir değerlendirme sürecinden geçmiş kişinin yetişkinlik dönemindeki ihtiyaçlarını yeniden ele almak istemesi
- Aile veya partnerlerin, otizm spektrumundaki bireyle iletişimlerini ve destek biçimlerini geliştirmek istemesi
Bu süreç kimler için uygundur?
Bu çalışma; otizm spektrumuna ilişkin daha önce değerlendirme veya tanı sürecinden geçmiş ergen ve yetişkinler ile bu alandaki bireysel ihtiyaçlarına yönelik danışmanlık almak isteyen kişiler için planlanabilir.
Sürecin odağında tanısal değerlendirmeden çok, kişinin günlük yaşam deneyimini anlamak ve ihtiyaç duyduğu alanlarda uygulanabilir bir çerçeve oluşturmak yer alır. Görüşmeler çoğunlukla bireysel olarak yürütülür. Kişinin tercih etmesi halinde ve onayı doğrultusunda aile üyeleri veya partneri de belirli görüşmelere dahil edilebilir. Okul, üniversite veya iş yaşamında yaşanan güçlükler söz konusu olduğunda, bu alanlarda kişinin ihtiyaçlarını ifade etmesine ve kendisi için işlevsel stratejiler geliştirmesine yönelik çalışmalar yapılabilir.
Ne zaman destek alabilirsiniz?
Otizm spektrumundaki bir ergen veya yetişkin; sosyal ilişkilerinde, eğitim veya iş yaşamında, günlük rutinlerinde ya da değişen yaşam koşullarına uyum sağlarken tekrarlayan güçlükler yaşıyorsa bireysel danışmanlık desteğinden yararlanabilir.
Destek almak için mutlaka belirgin bir sorun veya kriz yaşanması gerekmez. Kişinin kendisini, ihtiyaçlarını ve güçlü yönlerini daha iyi anlamak; günlük yaşamını kendi özelliklerine daha uygun biçimde düzenlemek istemesi de başvuru için anlamlı bir neden olabilir.
Sık sorulan sorular
Asperger Sendromu güncel sınıflandırmalarda ayrı bir tanı kategorisi olarak yer almamaktadır ve otizm spektrumu kapsamında ele alınmaktadır. Bununla birlikte geçmişte bu tanıyı almış veya kendisini bu ifadeyle tanımlamayı tercih eden bireylerin kullandıkları dile ve kişisel deneyimlerine saygı duyulur.
Hayır. Bu danışmanlık sürecinin amacı tanı koymak veya mevcut bir tanıyı değiştirmek değildir. Tanısal değerlendirme ihtiyacı söz konusu olduğunda uygun uzmanlık alanlarına yönlendirme yapılabilir.
Evet. Çocuklarla yürütülen çalışmalar gelişimsel değerlendirme, aile katılımı ve çocuğun günlük yaşamındaki destek ihtiyaçları etrafında şekillenirken; ergen ve yetişkinlerle yürütülen bireysel danışmanlık kişinin kendi deneyimi, öncelikleri ve günlük yaşam ihtiyaçları üzerinden planlanır.
Kişinin isteği ve onayı doğrultusunda evet. İhtiyaca göre bazı görüşmeler aile veya partner katılımıyla planlanabilir.
Evet. Okul, üniversite veya iş ortamında yaşanan iletişim, günlük düzen, değişime uyum ve benzeri güçlükler kişinin kendi ihtiyaçları doğrultusunda danışmanlık sürecinde ele alınabilir.
Görüşmenin niteliği ve kişinin ihtiyaçları uygun olduğunda bireysel danışmanlık görüşmeleri online olarak da planlanabilir.
Kendi ihtiyaçlarınızı anlamak, günlük yaşamı yeniden düzenlemenin ilk adımı olabilir.
Otizm spektrumundaki her bireyin deneyimi ve ihtiyaçları farklıdır. Danışmanlık sürecinde hazır kalıplar yerine, kişinin kendi yaşamına, güçlü yönlerine ve önceliklerine uygun bir çalışma çerçevesi oluşturulur.