Denver Gelişim Testi nedir?
Denver Gelişim Testi (Denver II), 1967 yılında Frankenburg ve Dodds tarafından geliştirilen, 1992’de revize edilen, bilimsel olarak geçerliliği ve güvenirliği kanıtlanmış güçlü bir gelişimsel tarama testidir. Türkiye’ye uyarlanması ve standardizasyonu Prof. Dr. Banu Anlar ve Prof. Dr. Koray Yalaz tarafından yapılmıştır.
Test, 0-6 yaş arasındaki çocukların gelişimini kişisel-sosyal, ince motor-uyum, dil ve kaba motor olmak üzere dört alanda tarar. Bir zeka testi değildir; amaç, gelişimsel gecikme şüphesi taşıyan veya gelişimsel destek ihtiyacı olan çocukları erken dönemde objektif ve bilimsel kriterlere göre belirleyip izleme ve destek planını oluşturmaktır.
Hangi durumlarda Denver değerlendirmesi düşünülebilir?
Denver, gelişimsel gecikme şüphesini objektif biçimde netleştirmeye ve gelişimsel adımları planlamaya yardımcı bir tarama aracıdır. Şu durumlarda değerlendirmeye dahil edilmesi planlanabilir:
- Bebeklik veya erken çocukluk döneminde gelişim basamaklarının (konuşma, yürüme, akran iletişimi vb.) beklenenden geride olduğunun düşünülmesi
- Okul öncesi öğretmeninden veya okul rehberliğinden çocukla ilgili olumsuz gelişimsel geri bildirimler gelmesi
- Düzenli sağlık ve gelişim izlemi kapsamında çocuğun durumunun objektif biçimde taranmak istenmesi
- Riskli gebelik, prematüre doğum veya doğum sonrası gelişim seyrinin sistemli biçimde takip edilmesi
- Bir alandaki gelişim seyrinin diğer alanlarla karşılaştırılarak çocuğun güçlü yönlerinin bütüncül olarak belirlenmek istenmesi
Denver hangi alanları değerlendirir?
Test, gelişimi dört alanda bilimsel ve aşamalı olarak tarar:
Kişisel-Sosyal
Çocuğun kendi bakımını yapabilme, bağımsızlık adımları ve başkalarıyla etkileşim kurabilme becerilerini değerlendirir.
İnce Motor-Uyum
El-göz koordinasyonu, küçük kas becerileri, problem çözme ve görsel-algısal uyum becerilerini değerlendirir.
Dil
Dili anlama, yönerge takip etme, kendini ifade etme ve konuşma becerilerindeki gelişimi değerlendirir.
Kaba Motor
Oturma, yürüme, zıplama gibi büyük kas becerilerindeki gelişimi değerlendirir.
Denver bir zeka testi değildir; amaç, gelişimsel gecikmeleri erken dönemde objektif ve bilimsel biçimde fark edebilmek, çocuğu bütüncül olarak desteklemektir.
Sonuçlar ne anlama gelir?
Test yaklaşık 15-20 dakikada tamamlanır ve sonuçlar çocuğun gelişimsel performansını yaşıtlarının normlarıyla karşılaştırmaya yardımcı olur. Denver tıbbi bir tanı aracı değildir; gelişimsel gecikme şüphelerini erken dönemde fark edip bütüncül bir destek planı hazırlamak için kullanılır.
Elde edilen bulgular, ailenin gözlemleri, gelişim öyküsü, deneyim ve uzmanlıkla birlikte değerlendirilir. Yapılan değerlendirme detaylı ve kapsamlı bir rapor şeklinde aileye sunulur. Aile isteği ve izni doğrultusunda bireyi takip eden diğer uzmanlarla da paylaşılabilir. Gerekli görüldüğünde tekrar uygulama için en az altı ay ara bırakılması önerilir.
Sık sorulan sorular
Denver II, gelişimin en kritik yılları olan 0-6 yaş arasındaki çocuklara uygulanır.
Hayır. Denver bir gelişimsel tarama testidir, zeka ölçmez. Çocuğun gelişim alanlarındaki hazır bulunuşluk düzeyini gösterir.
Uygulama yaklaşık 15-20 dakika sürer; ancak çocuğun uyumu ve yaşına göre bu süre değişebilir.
Evet. Türkiye’ye uyarlanması ve standardizasyonu Prof. Dr. Banu Anlar ve Prof. Dr. Koray Yalaz tarafından yapılmıştır.
Gelişim seyrini izlemek amacıyla tekrar uygulama yapılabilir, ancak iki uygulama arasında genellikle en az altı ay ara bırakılması bilimsel olarak önerilir.