Otizm Nedir?

Otizm Nedir

Otizm ya da Otizm Spektrum Bozukluğu (OSP), sosyal etkileşim, iletişim eksiklikleri, sınırlı ve yineleyici ilgi, davranış ve etkinlikler ile karakterize olan nörogelişimsel bir bozukluktur. Kişinin bilişsel ve duygusal gelişimini olumsuz yönde etkileyen bir zihin durumu olan otizm farklı şiddet derecelerinde ve farklı formlarda karşımıza çıkmaktadır. Otizm yaşam boyu süren gelişimsel bir bozukluk olup; bireyin çevreyle ve özellikle diğer insanlarla etkileşimini olumsuz yönde etkiler. Otizmli çocuklar ve erişkinler başkalarıyla yeterli (anlamlı tarzda) ilişki kuramazlar. Sosyal etkileşim, sosyal iletişim ve hayal gücü alanlarında sorun yaşayan otizmi olan bireylerin çeşitli zeka düzeylerinde olduğu görülmektedir. Otizm tanılı bireylerin yaklaşık %10-15’i normal ve normal üstü zeka düzeyinde; %25-35’i sınır zeka ve hafif mental retardasyon grubundadır; geriye kalanların zekaları ise orta ve ağır derecededir. Otizm, günümüzde rastlanan en yaygın nörolojik bozukluktur ve Amerika Hastalıkları Kontrol Etme ve Önleme Merkezi (Centers for Disease Control Prevention)’nin verilerine göre 2006 yılında her 150 çocuktan 1’inde otizm görülürken, 2018 yılında verilen son bilgiye göre de, her 59 çocuktan 1’inde otizm görülmektedir.

Otizmin tek bir tipi yoktur, genetik ve çevresel faktörlerden etkilenen birçok alt tipi vardır. Otizm alt tiplerden oluşan bir spektrum bozukluğu olduğundan otizmi olan her insanın farklı güçlü yanları ve zorlukları vardır.

Belirtileri ilk 18 ayda ortaya çıksa da genellikle 2-3 yaşına kadar kendini gösterebilen otizme, erken müdahale edilmesi bireyin yaşamının ilerleyen dönemlerinde olumlu sonuçların gözlenmesi açısından önemlidir.

Otizm Belirtileri Nelerdir?

Otizm belirtileri aşağıdaki şekilde sıralanabilmektedir;

  • Önceden edinilmiş konuşma, babıldama veya sosyal becerilerin kaybı
  • Göz temasından kaçınma
  • Konuşamama ve dinlememe
  • Gecikmiş dil gelişimi
  • Kelimelerin veya kelime öbeklerinin sürekli tekrarlanması (ekolali)
  • Israrlı bir şekilde yalnızlığı tercih etme
  • Diğer insanların duygularını anlamada zorluk
  • Rutin veya çevredeki küçük değişikliklere karşı direnç
  • Sınırlı ilgi alanları
  • Tekrarlayan davranışlar (çırpma, sallanma, eğirme vb.)
  • Seslere, kokulara, zevklere, dokulara, ışıklara ve / veya renklere olağandışı ve yoğun tepkiler

Otizmi olan tüm çocuklar tüm belirtileri göstermez. Bu nedenle profesyonel değerlendirme çok önemlidir.

M-CHAT (Değiştirilmiş Erken Çocukluk Çağı Otizm Tarama Ölçeği ) de bir uzmanın çocuğunuzu değerlendirip değerlendirmeyeceğini belirlemenize yardımcı olabilir.

Otizm açısından erken tanılama yapılması ve otizmli çocuğun eğitime erken yaşta başlaması ilerleyen dönemde otizm belirtilerinin kontrol altına alınmasına, gelişim sağlanmasına büyük katkı sağlamaktadır.

Ülkemizde otizm tanısı koyabilecek uzmanlar çocuk ruh hastalıkları uzmanları ve çocuk nörologlarıdır.

Otizmi olan her çocuk veya yetişkinin kendine özgü güçlü yanları ve zorlukları vardır, bu nedenle otizm tedavisi ve müdahalesinde de herkese uyacak tek bir yöntem yoktur.  Otizm müdahalesi veya tedavi planı kişinin özel ihtiyaçlarına göre düzenlenmelidir.

Otizme müdahale davranışsal tedavileri, ilaçları veya her ikisini içerebilir. Otizmi olan birçok insanın uyku bozukluğu, nöbetler ve gastrointestinal sıkıntı gibi ek tıbbi bulguları vardır. Bu koşulların ele alınması dikkat, öğrenme ve ilgili davranışları geliştirebilir.

Otizmli bireyin yeteneklerinin geliştirilmesi ve sosyal ilişkilerinin düzenlenmesi amacı ile Uygulamalı Davranış Analizi, İlişki Temelli Yöntemler, TEACCH, Konuşma Terapisi, Sosyal Öyküler, Akran Öğretimi, Zihin Okumayı Öğretme gibi farklı teknikler çocuğun bir uzman tarafından değerlendirilmesi ile kullanılabilir.

Otizmli bireyin tedavisinde en büyük etken ailenin kabul etmesi ve doğru zamanda tanı ve tedavi sürecine başlanmasıdır.

İçerikleri sosyal medyanızda paylaşmak için aşağıdaki bağlantıları kullanabilirsiniz.

Sosyal Medyada Paylaş